Politiek falen stopt online opsporing van seksueel misbruikmateriaal, miljoenen kinderen in gevaar
Vanaf 3 april 2026 mogen online dienstverleners zoals Meta en Google in de Europese Unie geen materiaal van seksueel misbruik van kinderen meer opsporen. De tijdelijke EU-regeling die dit mogelijk maakte, is niet verlengd. Hierdoor ontstaat een ernstig gat in de online veiligheid van kinderen, met duizenden minderjarige slachtoffers als gevolg.
Samen met 247 andere organisaties veroordeelt Defence for Children – ECPAT Nederland deze situatie scherp. Beleidsmakers moeten onmiddellijk ingrijpen en tegelijk zorgen voor een structurele regeling die kinderen blijvend beschermt.
“Dit gat is het resultaat van politiek falen. Van jarenlang gesteggel, het verspreiden van desinformatie en van onterechte terughoudendheid. Kinderen hebben het recht om te worden beschermd tegen seksueel misbruik. Offline en online. In beide werelden hebben we nu minder ogen en oren. Onbegrijpelijk.” – Renée Roodhuizen, Public Affairs adviseur Defence for Children Nederland.
Gevaar voor kinderen
Zonder detectie daalt het aantal meldingen van seksueel misbruik van kinderen aanzienlijk. In 2020 daalden meldingen vanuit EU-accounts in slechts 18 weken met 58%. Het misbruik zelf verdween niet, maar werd minder zichtbaar voor autoriteiten. Beelden van misbruik vormen cruciaal bewijs voor ernstige zedendelicten. Zonder detectie verliezen opsporingsdiensten belangrijke aanwijzingen.
Daarnaast maakt de snelle opkomst van generatieve AI dit probleem groter. Kunstmatig gemaakte beelden van seksueel misbruik zijn moeilijk te herkennen en verspreiden zich razendsnel. Omdat AI echte beelden nodig heeft om te kunnen functioneren, worden kinderen op indirecte wijze alsnog slachtoffer.
Beelden van seksueel misbruik van kinderen blijven online circuleren. Daardoor worden kinderen keer op keer met hun trauma geconfronteerd, terwijl daders vrijuit gaan.
Juist nu is toekomstbestendige wetgeving noodzakelijk: verdwijnen detectiesystemen terwijl het probleem groeit, dan lopen kinderen extra risico en blijft misbruik vaak onopgemerkt.
Hoe opsporing werkt
Techbedrijven gebruiken technologie om bekende beelden en video’s van kindermisbruik automatisch te herkennen via unieke digitale codes. Zo kan eerder geïdentificeerd materiaal snel worden teruggevonden en verwijderd.
Nieuwe beelden worden beoordeeld door een combinatie van technologie en menselijke controles voordat wordt vastgesteld dat het om misbruik van kinderen gaat. Sommige systemen signaleren ook verdachte contacten, zoals grooming, waarbij volwassenen online contact leggen met kinderen met het oog op seksueel misbruik.
Meldingen komen daarna bij politie en opsporingsinstanties terecht. Dankzij deze detectie kunnen slachtoffers sneller worden geholpen en daders worden opgespoord en vervolgd. Zonder deze systemen verliezen opsporingsdiensten cruciale zichtbaarheid en blijven slachtoffers onzichtbaar.
Tijdelijke regeling verdwijnt
De Europese Unie voerde in 2021 een tijdelijke regeling in die online platforms toestond vrijwillig seksueel misbruik van kinderen te detecteren. Deze regeling vormde een brug naar permanente Europese wetgeving, die nog in onderhandeling is.
Omdat EU-instellingen geen akkoord bereikten over verlenging of een effectieve structurele wet, vervalt deze juridische basis vanaf 3 april. Platforms mogen dan geen detectie meer uitvoeren. Miljoenen kinderen in Europa worden zo minder beschermd. Dit is een directe schending van hun rechten onder het VN-Kinderrechtenverdrag, dat bescherming tegen seksueel misbruik, online en offline, garandeert.
247 organisaties roepen op tot actie
In een gezamenlijke verklaring waarschuwen 247 organisaties dat het stoppen van detectie een gevaarlijke kloof in de bescherming van kinderen creëert. Detectie op grote schaal is essentieel om slachtoffers te vinden, daders te vervolgen en misbruikmateriaal te verwijderen. De organisaties roepen EU-beleidsmakers op om snel ambitieuze en permanente wetgeving te realiseren die ervoor zorgt dat online detectie van seksueel misbruik van kinderen weer mogelijk wordt. Zo kan het recht op bescherming voor kinderen worden gegarandeerd.
Defence for Children – ECPAT Nederland sluit zich hierbij aan: kinderen hebben recht op veiligheid, een recht dat nu door politiek falen wordt geschonden. Europa moet nu handelen. De veiligheid van miljoenen kinderen staat op het spel.