Vanaf 3 april 2026 loopt de tijdelijke wetgeving af die techbedrijven toestaat foto’s en video’s van seksueel kindermisbruik op te sporen. Politici van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie bereikten nog geen akkoord over verlenging. Daardoor kunnen bedrijven zoals Meta (Facebook, Instagram) en Google (YouTube) hun detectiesoftware mogelijk niet langer gebruiken. Als er niet snel wordt ingegrepen, staan kinderen online onbeschermd, krijgen daders vrij spel en blijven slachtoffers onzichtbaar.

Detectiesystemen draaien al jaren

Techbedrijven gebruiken al jaren speciale software om online seksueel misbruik van kinderen op te sporen. De software herkent bekend misbruikmateriaal via digitale hashes, unieke codes van foto’s en video’s waarmee eerder geïdentificeerd misbruik snel wordt teruggevonden. Er is ook software die nieuw, nog onbekend materiaal detecteren en signaleren wanneer kinderen online worden benaderd of misleid door volwassenen met seksueel misbruik als doel, ook wel grooming genoemd.

Deze opsporingssoftware draait grotendeels op de achtergrond en blijft onzichtbaar voor gebruikers. Misbruik wordt opgespoord, gestopt en direct gemeld bij politie en opsporingsinstanties. Zo garandeert de technologie de veiligheid van kinderen.

Zonder duidelijke wettelijke basis mogen bedrijven deze systemen mogelijk niet meer gebruiken. Het risico werd eerder zichtbaar: in 2020 daalde het aantal meldingen van kindermisbruik vanuit EU-accounts met 58% in 18 weken, simpelweg omdat bedrijven onzeker waren over hun bevoegdheden. Het probleem verdween niet; het werd alleen minder zichtbaar.

Tijdelijke regeling dreigt te verdwijnen

Om bedrijven juridische zekerheid te geven, voerde de Europese Unie in 2021 een tijdelijke regeling in. Deze maakt het mogelijk misbruik op vrijwillige basis te detecteren binnen de kaders van de privacywetgeving. De regeling loopt af op 3 april 2026. Juist nu verlenging nodig is, slagen beleidsmakers er nog niet in een akkoord te bereiken.

Nieuwe technologieën vergroten risico’s

De opkomst van generatieve AI maakt het probleem groter. Kunstmatig gemaakte beelden van seksueel misbruik zijn niet te herkennen via bestaande databanken. Detectie- en verwijderingssystemen moeten blijven functioneren en zich ontwikkelen om kinderen online te beschermen. Worden deze systemen afgebouwd, dan neemt het risico op onopgemerkt misbruik sterk toe.

Europese wetgeving moet kinderen beter beschermen

De tijdelijke regeling diende als brug naar een blijvende Europese wet die online seksueel misbruik van kinderen voorkomt en bestrijdt. Die wet is nog in onderhandeling en is niet op tijd van kracht. De Europese Commissie stelt voor om de huidige regeling tot 2028 te verlengen, gesteund door de lidstaten. Zonder akkoord staat de bescherming van kinderen op losse schroeven en lopen zij direct gevaar.

Oproep tot actie

Defence for Children – ECPAT Nederland roept Europese beleidsmakers op om:

• De tijdelijke regeling onmiddellijk te verlengen tot 2028;
• Het huidige beschermingsniveau volledig te behouden;
• Snel werk te maken van effectieve en slagvaardige definitieve wetgeving.

Kinderen hebben volgens het VN-Kinderrechtenverdrag recht op bescherming, ook online. Zij mogen niet de rekening van politieke besluiteloosheid betalen. Elke dag zonder actie is één dag te veel: kinderen lopen gevaar, slachtoffers blijven onzichtbaar en daders krijgen vrij spel. Dit mag nooit gebeuren.