5 jaar General Comment 25: kinderrechten online nog onvoldoende beschermd
Defence for Children – ECPAT Nederland roept samen met 17 andere organisaties op tot sterke Europese wetgeving tegen online seksueel misbruik van kinderen. Vijf jaar na de publicatie van General Comment 25 van het VN-Kinderrechtencomité – waarin werd verduidelijkt dat kinderrechten óók online gelden – zijn die rechten nog altijd onvoldoende beschermd. De online verspreiding van beelden van seksueel misbruik van kinderen is een structureel en groeiend kinderrechtenprobleem dat dringend om actie vraagt.
Daarom vragen we in een gezamenlijke brief aan de Nederlandse leden van het Europees Parlement om effectieve wetgeving die techbedrijven verplicht om beeldmateriaal van seksueel misbruik van kinderen actief te detecteren en te verwijderen. Zonder duidelijke wettelijke verplichtingen blijven kinderen onvoldoende beschermd en kan misbruikmateriaal online blijven circuleren.
Digitale kinderrechten onder druk
Kinderen hebben volgens het VN-Kinderrechtenverdrag recht op bescherming tegen geweld en seksuele uitbuiting. Het VN-Kinderrechtencomité legt met General Comment 25 uit dat dit recht ook online geldt. Toch komt online seksuele uitbuiting nog steeds op grote schaal voor. Van sexting en grooming tot seksueel getinte AI-deepfakes en beelden van daadwerkelijk misbruik: kinderen lopen dagelijks gevaar. Wordt misbruik vastgelegd en online gedeeld, dan wordt het kind keer op keer opnieuw slachtoffer.
Het probleem is inmiddels zo groot dat opsporing, meldingen en verwijdering vaak tekortschieten. Daders profiteren van de snelheid, anonimiteit en lage drempels van het internet. Europese wetgeving is in de maak, maar het detecteren en verwijderen van illegaal materiaal door techbedrijven – iets dat zij jarenlang vrijwillig deden – staat onder druk. Zonder wettelijke verplichting kunnen kinderen niet langer rekenen op snelle verwijdering van misbruikmateriaal. Veel materiaal blijft onopgemerkt en bereikt de politie niet, waardoor kinderen in een misbruiksituatie blijven.
Europese wetgeving beschermt kinderen beter
Volgens het VN-Kinderrechtenverdrag moeten alle Europese lidstaten het belang van het kind vooropstellen (artikel 3), kinderen beschermen tegen alle vormen van seksueel misbruik en uitbuiting (artikelen 19 en 34) en hun recht op ontwikkeling beschermen (artikel 6).
Techbedrijven spelen hierbij een centrale rol: zij beheren de platforms waarop misbruikmateriaal wordt gedeeld. Vaak nemen zij alleen beperkte maatregelen, waardoor veel materiaal onopgemerkt blijft. Zolang detectie en verwijdering niet verplicht zijn, winnen gemak en winst het vaak van de bescherming van kinderen.
Daarom zet Defence for Children – ECPAT Nederland zich al jaren in voor sterke Europese wetgeving tegen online seksueel misbruik van kinderen. Celine Verheijen, programmacoördinator seksuele uitbuiting, legt uit:
“Momenteel ligt de nadruk vooral op leeftijdsverificatie, een socialmediaverbod en algoritme-aanpak. Dat is belangrijk, maar bij deze misdaad hebben kinderen vaak geen laptop of telefoon in handen. Het probleem wordt volledig in stand gehouden door volwassenen onderling. De bescherming van kinderen online kan daarom niet worden afgewenteld op kinderen en ouders. Online diensten en de digitale keten dragen verantwoordelijkheid voor wat hun systemen mogelijk maken.”
Van belofte naar échte bescherming
Vijf jaar geleden verduidelijkte General Comment 25 dat de rechten van kinderen overal gelden, ook online. Nu vraagt die boodschap om concrete politieke keuzes: overheden moeten deze rechten daadwerkelijk beschermen. Kinderen hebben recht op een digitale wereld die hen versterkt en beschermt— niet op één die hen uitbuit.