Afgelopen week werd duidelijk uit onderzoek van Nieuwsuur dat Nederlandse jongeren in het Spaanse gezinshuis Huize Soria ernstig werden mishandeld en vernedert. Ze kwamen daar terecht omdat ze thuis niet veilig konden opgroeien. Juist op de plek waar ze bescherming moesten krijgen, kregen ze te maken met geweld en mishandeling. Defence for Children Nederland roept op tot onafhankelijk onderzoek en passende hulp voor de slachtoffers. 

“Het gaat hier om kinderen wiens zorg is toevertrouwd aan de overheid omdat ze thuis niet veilig waren, en vervolgens heeft het systeem hen dubbel gefaald. Niet alleen is hun veiligheid onvoldoende gewaarborgd, ze zijn ook niet gezien of gehoord omdat het toezicht op hen eveneens tekortschoot. Dat is een heel ernstig gegeven. Dit had nooit mogen gebeuren.” – Carrie van der Kroon, directeur-bestuurder Defence for Children Nederland 

Ieder kind heeft recht op bescherming tegen geweld en mishandeling 

Kinderen die uit huis worden geplaatst, bevinden zich al in een bijzonder kwetsbare positie. Juist deze kinderen moeten met uiterste precisie en zorgvuldigheid kunnen rekenen op bescherming, veiligheid en passende zorg. Artikel 20 van het VN-Kinderrechtenverdrag bepaalt expliciet dat kinderen die niet in hun eigen gezin kunnen wonen recht hebben op bijzondere bescherming en bijstand van staatswege. Volgens de berichtgeving waren er al langer signalen van misstanden bij Huize Soria bekend, onder meer bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Toch hebben de misstanden jarenlang kunnen voortduren. Dit is onverdedigbaar. 

Defence for Children Nederland spreekt met mensen die in hun jeugd geweld en misbruik hebben meegemaakt. Gevolgen hiervan kunnen een leven lang doorwerken en de schade is soms onherstelbaar. Zeker wanneer een kind na een trauma ook de liefde, aandacht en zorg mist die het zo hard nodig heeft om te kunnen herstellen. Op grond van artikel 39 van het VN-Kinderrechtenverdrag is de overheid verplicht deze jongeren passende hulp en ondersteuning te bieden bij hun herstel. 

De verantwoordelijkheid stopt niet bij de landsgrens 

Defence for Children Nederland vindt het onacceptabel dat Nederlandse kinderen worden geplaatst in buitenlandse jeugdzorginstellingen zonder dat onafhankelijk toezicht op hun veiligheid en de kwaliteit van deze instelling of aanbieder is gewaarborgd. Ook buiten Nederland blijft de overheid verantwoordelijk voor de bescherming van haar kinderen. Als toezicht niet kan worden gegarandeerd, mogen kinderen daar niet worden geplaatst. Toezicht betekent bovendien meer dan het controleren van documenten of spreken met zorgaanbieders. Kinderen moeten vrijuit en vertrouwelijk kunnen spreken over wat zij mee hebben gemaakt, zonder dat degenen van wie zij afhankelijk zijn meeluisteren of bepalen wat zij mogen vertellen. 

Onafhankelijk onderzoek is noodzakelijk 

Defence for Children Nederland roept op tot een onafhankelijk onderzoek naar de misstanden bij Huize Soria, de verantwoordelijkheid van de betrokken Nederlandse instanties, het tekortschietende toezicht en de rol van de Rijksoverheid. Ook moet er actief worden ingezet op het herstel van slachtoffers, waarbij een eerste stap is om aan de slachtoffers in kwestie zelf te vragen wat zij nodig hebben. Daarnaast moet met spoed in kaart worden gebracht welke Nederlandse kinderen op dit moment in buitenlandse jeugdhulpvoorzieningen verblijven en moet onafhankelijk worden vastgesteld of hun veiligheid, rechten en toegang tot passende zorg zijn gewaarborgd. Het besluit van de minister om geen onafhankelijk onderzoek in te stellen, vinden wij onverenigbaar met de eerder gemaakte excuses over geweld in de gesloten jeugdzorg. 

Kind-Eerst-wetgeving 

Kinderen die voor hun veiligheid afhankelijk zijn van volwassenen en instanties, mogen er nooit alleen voor komen te staan. De verantwoordelijkheid van de overheid om hen te beschermen stopt niet bij de landsgrens. Deze zaak benadrukt nogmaals het belang van een fundamentele verandering in de manier waarop Nederland kinderen beschermt. Het initiatiefwetsvoorstel Kind-Eerst van D66, biedt hiervoor een belangrijke kans. Kinderen moeten bij ernstige signalen van mishandeling recht krijgen op een snelle, onafhankelijke en multidisciplinaire beoordeling, waarbij zij zelf worden gehoord zonder toestemming of bijzijn van ouder of verzorger. Ook wanneer zij in een jeugdzorginstelling verblijven. 

Heb jij geweld meegemaakt in een jeugdzorginstelling? 

Heb jij als kind geweld, mishandeling of misbruik meegemaakt in Huize Soria of een andere jeugdzorginstelling, in Nederland of in het buitenland? Neem dan contact met de Kinderrechtenhelpdesk van Defence for Children Nederland op. Onze juristen denken met je mee over je rechten, mogelijke juridische stappen en waar je terechtkunt voor ondersteuning. Ook ouders en familieleden kunnen contact opnemen. 

Neem contact op met de Kinderrechtenhelpdesk